Các ví dụ về các nhân cách tâm bệnh

    1. Nhân cách paranoiaque

    paranoiaqueMô tả lâm sàng

    4 nét tính cách chính:

    • Bành trướng cái tôi: kiêu hãnh, độc đoán, cho mình là trung tâm, tự tin về quyền của mình, thiếu vắng sự tự phê bình.
    • Tâm lý cứng nhắc
    • Phán xét không đúng (giả dối) và thiếu sự tự phê bình mình: suy diễn thường logic nhưng dựa trên các lý lẽ mang tính chủ quan;
    • Dưới mắt người khác, thì là người đa nghi và dễ tự ái: cảnh giác (mà không có đủ lý do) với những người “khai thác” họ (người có nhân cách paranoiaque), với nghi ngờ là làm hại họ hay lừa dối họ

    Sự phức tạp tiến triển

    • Giai đoạn trầm cảm có (hoặc không có) các dấu hiệu loạn thần (về sự truy hại); có nguy cơ tự sát cao;
    • Hoang tưởng mãn tính về sự truy hại hoặc bệnh tưởng;
    • Phản ứng có tính dục vọng với thất bại, những tổn thương có thể gây ra tình huống hành vi nguy cơ, hoặc hoang tưởng dục vọng (hoang tưởng ghen tuông, xung động tính dục, hoảng tưởng trả thù…)

    Chẩn đoán khác

    • Hoang tưởng paranoiaque hình thành (hoang tưởng được diễn giải một cách có hệ thống, tức là xuất phát từ những dữ kiện thực tế, người bị hoang tưởng paranoiaque nghĩ rằng mội người đều muốn như vậy).
    1. Nhân cách schizoide (nhóm A)

    SchizoideMô tả lâm sàng

    • Lạnh lùng, tách rời hay ít cảm xúc
    • Thích những hoạt động riêng biệt.
    • Mất hứng thú với những quan hệ gần gũi bao gồm quan hệ trong gia đình
    • Giảm hứng thú với quan hệ tình dục
    • Hứng thú với những hoạt động lặp đi lặp lại (ví dụ như internet).
    • Thờ ơ với những lời khen cũng như sự phê bình.
    • Không có khả năng thể hiện sự hài lòng, trừ trong một số hiếm hoạt động
    • Bị thu hút không ngừng bởi trí tưởng tượng và đời sống cá nhân

    Tiến triển và phức tạp

    • Tương đối ổn đinh, ít có xu hướng tiến triển
    • Tâm thần phân liệt

    Chẩn đoán khác

    • Tâm thần phân liệt
    • Nhân cách né tránh (nghèo nàn trong quan hệ bởi sự sợ hãi bị bỏ rơi mà không phải bởi thiếu gout).
    • Nhân cách schizotypique (là người kỳ cục, mê tín dị đoan, có niềm tin kỳ lạ, magique).
    1. Nhân cách schizotypique

    e61bf-schizophr25c325a9nieMô tả lâm sàng

    • Có những niềm tin kỳ quặc hay suy nghĩ siêu nhiên ảnh hưởng đến hành vi.
    • Ý nghĩ đa nghi hay về sự truy hại.
    • Sự không phù hợp hoặc nghèo nàn về cảm xúc.
    • Suy nghĩ và ngôn ngữ kỳ quặc mà không liên quan tới một nhóm văn hóa nào.
    • Hành vi hay tính cách kỳ lạ, khác người.
    • Không có bạn thân hay tin tưởng người khác ngoài bố mẹ.
    • Nhận thức về cơ thể khác thường.

    Sự phức tạp tiến triển

    • Một xu hướng thường gặp trong bệnh tâm thần phân liệt, và theo một số tác giả, góp phần tạo nên bệnh tâm thần phân liệt.

    Chẩn đoán khác

    • Nhân cách ranh giới (theo quan điểm phân tâm).
    • Tâm thần phân liệt.
    • Nhân cách schizoide.

     

    1. Nhân cách chống đối xã hội và có tính bệnh nhân cách

    antisocialeMô tả lâm sàng

    • Bắt đầu trước 15 tuổi
    • Không có khả năng phù hợp với các chuẩn mực xã hội
    • Có xu hướng lẫn lộn vì lợi ích hoặc sự hài lòng (nói dối, lừa bịp…)
    • Nông nổi hoặc không có khả năng lập kế hoạch
    • Dễ cáu hoặc hung tính
    • Coi thường sự an toàn của mình hoặc của người khác
    • Thiếu trách nhiệm, cùng với mất khả năng đảm nhiệm một công việc ổn định.
    • Thiếu sự ăn năn hối hận.

    Sự phức tạp tiến triển

    • Hành vi pháp lý, bắt giam
    • Lạm dụng chất dẫn tới không ổn định và các cơn xung động về cảm xúc
    • Nguy cơ về cái chết bởi tai nạn hoặc tự sát.
    • Biểu hiện lo âu hay trầm cảm.

    Chẩn đoán khác

    • Héboidophrénie
    • Nhân cách ranh giới, schizoide.
    1. Nhân cách ranh giới

    14202_0Sự đa dạng về mặt lâm sàng

    • Là những người rất sợ bị bỏ rơi, và cố gắng bằng mọi cách để tránh sự bỏ rơi thực tế hay tưởng tượng.
    • Quan hệ liên cá nhân không ổn định và mạnh mẽ; luân phiên giữa sự lý tưởng hóa không ngừng và sự đánh giá thấp giá trị (hoặc đen hoặc trắng).
    • Cảm giác mãn tính về sự trống rỗng bên trong.
    • Nhiễu loạn về hình ảnh bản thân
    • Bất ổn về cảm xúc và thiếu sự kiểm soát các xung động (cơn nóng giận diễn ra lớn và không phù hợp); các cơn bốc đồng;
    • Lặp lại các hành vi tự sát hoặc các hành vi tự làm đau bản thân (rạch tay) à la moindre contrariété.

    Sự phức tạp tiến triển

    • Xu hướng tự tử.
    • Giai đoạn trầm cảm.
    • Cơn hoảng sợ xa rời thực tế và biến mất nhân cách (thế giới đối với họ dường như xa lạ, kỳ quái), giai đoạn loạn thần cấp tính;
    • Hành vi phạm pháp;
    • Lạm dụng chất psycho actives
    • Hành vi nghiện (rối loạn thói quen ăn uống, mua sắm không ngừng hoặc các trò chơi bệnh lý).

    Chẩn đoán khác

    • Rối loạn khí sắc không có rối loạn nhân cách.
    • Các rối loạn nhân cách khác: chống đối xã hội, kịch tính (diễn trò hề).
    1. Nhân cách kịch tính

    16835-44818-imageMô tả lâm sàng

    • Không thoải mái trong các tình huống mà người có nhân cách này không ở trung tâm của sự chú ý của mọi người.
    • Hành vi quyến rũ tính dục không phù hợp hoặc hành vi khêu gợi.
    • Thể hiện cảm xúc hời hợt và thay đổi.
    • Sử dụng yếu tố cơ thể để thu hút sự chú ý của người khác về mình.
    • Cách nói chuyện chủ quan nhưng nghèo nàn về chi tiết.
    • Kịch tính, cường điệu cảm xúc.
    • Dễ bị ám thị (bởi một người biểu tượng của quyền lực, như người lãnh đạo tổ chức).
    • Cho rằng các quan hệ thân thiết hơn thực tế của các quan hệ đó.

    Sự phức tạp tiến triển

    • Giai đoạn trầm cảm chủ yếu với các nguy cơ hành vi tự sát (không phải chỉ những người có nhân cách kịch tính mới có các hành vi nguy cơ).
    • Cơ thể hóa (chuyển hoán nỗi đau tâm trí sang nỗi đau thể chất với sự mất tiếng, chứng liệt… điều này cho phép nạn nhân thể hiện nỗi đau tâm trí. Người ta tránh cho nhập viện các bệnh nhân này. Người ta ưu tiên liệu pháp cho phép người bệnh dùng ngôn ngữ để nói về nỗi đau của họ cũng như môi trường họ sống. Nhu vậy, nỗi đau của họ trở nên thực tế bởi vì chỉ nói về nỗi đau tinh thần là không đủ).
    • Lạm dụng chất (rượu, thuốc…)

    Chẩn đoán khác

    • Nhân cách ái kỷ
    • Nhân cách ranh giới
    1. Nhân cách ái kỷ

    narcissiqueMô tả lâm sàng

    • Cảm giác về sự vĩ đại của cá nhân (đánh giá cao các quan hệ và các khả năng của mình, chờ đợi được người khác nhìn nhận như là người tài giỏi hơn, tốt hơn mà không cần phải hoàn thành hay khẳng định điều gì đó trong quan hệ).
    • Ý tưởng về sự thành công không có giới hạn, về quyền lực, về sự tỏa sáng, về vẻ đẹp, về tình yêu lý tưởng.
    • Tin chắc là người “đặc biệt” và duy nhất và chỉ những người đặc biệt và ở mức độ tài giỏi mới hiểu được họ.
    • Nhu cầu không ngừng về việc được ngưỡng mộ, nghĩ rằng mọi người đều nợ họ.
    • Thiếu sự khoan dung (không nhận ra và chia sẻ những nhu cầu của người khác).
    • Thường xuyên ghen ghét người khác và tin rằng người khác ghen ghét họ.
    • Thói quen và hành vi tự phong cho mình và kiêu kì.

    Sự phức tạp tiến triển

    • Giai đoạn trầm cảm
    • Lạm dụng chất psycho actives.

    Chẩn đoán khác

    • Nhân cách ranh giới, kịch tính (diễn trò hề), chống đối xã hội.
    1. Nhân cách né tránh

    personnalite_evitanteMô tả lâm sàng

    Là nhân cách chung về ức chế xã hội, rất nhạy cảm với sự đánh giá phán xét tiêu cực của người khác.

    • Nhận thức về bản thân như người không có khả năng về mặt xã hội, thiếu sự lôi cuốn, thấp kém hơn.
    • Lo lắng không ngừng vì nỗi sợ bị chỉ trích, bị bỏ rơi, những điều thể hiện rằng họ bị gạt bỏ sang một bên.
    • Tránh các hoạt động xã hội hay chuyên môn mà dẫn tới các liên hệ với người khác vì sợ bị chỉ trích, bị phản đối hoặc bị loại bỏ.
    • Kín đáo, ý tứ trong các quan hệ thân thiết vì sợ thể hiện sự xấu hổ hoặc bị chế giễu.

    Sự phức tạp tiến triển

    • Ám sợ xã hội (ví dụ: cấm cung trong nhà, lo hãi về tài năng, tránh né, sợ ăn hay đỏ mặt nơi đông người…)
    • Giai đoạn lo âu-trầm cảm
    • Lạm dụng chất psycho actives, như rượu, để có đủ dũng khí đương đầu với các sự việc.

    Chẩn đoán khác

    • Nhút nhát.
    • Ám sợ xã hội.

     

    1. Nhân cách phụ thuộc

    dependanceMô tả lâm sàng

    • Khó khăn trong việc ra quyết định trong cuộc sống mà không được đảm bảo hoặc được khuyên nhủ không ngừng ở người khác.
    • Cần người khác chịu trách nhiệm trong phần lớn các lĩnh vực quan trọng của cuộc sống của họ.
    • Khó khăn thể hiện sự không đồng ý với người khác vì sợ mất đi sự trợ giúp hay sự tán thành của họ.
    • Cảm giác không thoải mái hay mất năng lượng khi ở một mình vì sợ không được giúp đỡ
    • Lo lắng vì sợ bị bỏ rơi

    Sự phức tạp tiến triển

    • Ám sợ xã hội
    • Giai đoạn lo âu-trầm cảm
    • Lạm dụng chất psycho active

    Chẩn đoán khác

    • Ám sợ xã hội
    • Nhân cách kịch tính (diễn trò hề) (bị động – phụ thuộc)

    10. Nhân cách ám ảnh – cứng nhắc

    TOC web_0Mô tả lâm sàng

    • Lo lắng về chi tiết, quy tắc, những người kiểm tra, tổ chức hay các kế hoạch
    • Chủ nghĩa hoàn hảo gây cản trở cho sự hoàn thành các công việc
    • Sự cống hiến không ngừng đối với công việc và hiệu suất, bỏ ngoài các sở thích và các quan hệ bạn bè.
    • Quá chu đáo (có lương tâm), đắn đo / thận trọng và cứng nhắc đối với các vấn đề đạo đức, hay các giá trị.
    • Không có khả năng vứt đi những đồ cũ hoặc không sử dụng ngay cả khi nó không có cả giá trị về tinh thần.
    • Ngập ngừng khi ủy quyền hay làm việc với người khác vì sợ người này không giỏi như họ
    • Hà tiện với bản thân và những người khác
    • Cứng nhắc và bướng bỉnh

    Sự phức tạp tiến triển

    Nhân cách này thường ổn định với sự nghèo nàn trong việc đầu tư vào xã hội

    • Giai đoạn lo âu-trầm cảm
    • Lo lắng có tính bệnh tưởng
    • Triệu chứng ám ảnh với các suy nghĩ và xung động quấy rầy áp đặt lên chủ thể.

    Chẩn đoán khác

    • Rối loạn ám ảnh cưỡng bức: những ý nghĩ ám ảnh không ngừng. Có thể nhận thấy một TOC mà không có nhân cách ám ảnh và người ta có thể thấy nhân cách ám ảnh mà không có TOC. Tương tự như vậy với nhân cách diễn trò hề, trong đó không bắt buộc phải có những chuyển hoán phân ly.
    • Nhân cách loạn thần (paranoiaque hoặc schizoide).

    (tổng hợp)

This entry was posted in Rối loạn cảm xúc lưỡng cực, Rối loạn dạng cơ thể, Rối loạn nhân cách, Sức khỏe tâm thần trong cuộc sống, Trầm cảm. Bookmark the permalink.