Người diễn trò hay loạn dục ái kỷ: mức độ độc hại ở góc độ mối quan hệ

Trong phổ các mối quan hệ độc hại, người ta nhận thấy vũ khí “lợi hại” để phá hủy người khác là thao túng được người thao túng dùng để mang lại lợi ích về mặt tâm lý cho mình. Thao túng là một chìa khóa trong số nhiều chìa khóa khác để truy cập vào tâm trí của bạn, vào thế giới vô thức của bạn và vào những điểm yếu của bạn.

So với việc dùng phương cách thao túng là một đặc điểm chung, thì tuy nhiên, mỗi lợi ích có một mục đích và một phương thức vận hành khác đi. Và sau đây là sự khác nhau giữa người diễn trò / thao túng và người thao túng loạn dục ái kỷ (manipulateur pervers narcissique).

manipulateur-ou-pn

Thế nào là một mối quan hệ độc hại?

Một mối quan hệ độc hại là khi có một sự chịu đựng thể hiện ra ở một phía. Một mối quan hệ độc hại có thể tìm thấy ở trong phạm vi riêng tư hoặc trong môi trường nghề nghiệp, và nó thể hiện ra cùng những đặc điểm, tương thích tùy vào khuôn khổ mà mối quan hệ đó diễn ra. Một mối quan hệ độc hại dựa trên nguyên tắc ngự trị và kiểm soát. Nếu tất cả các mối quan hệ thể hiện một vài tranh đấu về quyền lực ban đầu, thì sự tranh đối đó có xu hướng biến đổi thành sự cân bằng vai trò giữa các bên theo thời gian.

Trong khi, trong một mối quan hệ độc hại, chỉ một cá nhân chiếm giữ quyền lực và duy trì nó ở trên cao, luôn luôn để thiệt hại cho người khác. Sự độc hại thể hiện dần dần qua các kỹ thuật được sử dụng bởi cá nhân này để cai trị người khác theo ý chí của họ.  Sự bạo lực một cách hệ thống được dùng tới, theo cách thể hiện ra hoặc che giấu, đó là bản chất của ho. Có thể đó là bạo lực lời nói, tâm lý, thể chất hay / và tình dục. Trong mọi tình huống, mục đích là hạ thấp người khác xuống thành đồ vật, làm tiêu tan cá nhân tính của người khác, và đánh tráo nó (tính cá nhân) bằng điều khác “cao lớn” hơn.

Bạn bị kiểm soát

Việc kiểm soát có thể được ngụy trang bằng nhiều mặt nạ khác nhau. Bạn có thể có thái độ chắc chắn rằng mình đang ở bên cạnh một người quyến rũ … mặc cho họ khá mang tính bao bọc của một người mẹ. Hãy nghĩ tới một đồng nghiệp luôn luôn lo lắng cho bạn, muốn biết đời sống cá nhân của bạn có tốt không, và những điều riêng tư của bạn. Hoặc một người mới mà bạn vừa gặp và “chiếm giữ” lấy thời gian của bạn. Sự kiểm soát rất khó được sửa chữa bởi vì nó được che giấu dưới những ý định tốt. Cái cớ thể hiện ra có thể khác với mục đích thật, và rất thường là như vậy.

Theo cách chung, nếu bạn cảm thấy  bạn không còn làm chủ thời gian của mình, công việc và hành vi của mình, điều đó có nghĩa là một người có tính kiểm soát đã đi vào cuộc sống của bạn. Ngay cả khi bạn thể hiện sự hài lòng trong việc trao đổi với người này, chia sẻ và ở lại hàng giờ với họ, bạn vẫn cần phải lấy lại sự kiểm soát này để tránh sự nô lệ trong vòng kềm tỏa của quyền lực.

Bạn bị giảm hay hạ thấp

Dấu hiệu thường thấy của mối quan hệ độc hại, ngay cả trong đôi lứa, hay đồng nghiệp, hay người lãnh đạo của bạn, thì đều là xu hướng làm giảm, là thiểu những gì bạn làm, sau đó là những gì bạn là. Ban đầu, có vẻ như đó là những lời nhận xét tích cực hoặc dường như thẳng thắn, rồi đến những lời nói đùa – chế giễu, thậm chí những điều vô liêm sỉ được ngụy trang dưới sự hài hước càng ngày càng rõ.

Logic thì rất rõ như thế này: bạn càng cảm thấy mình thấp kém hơn, người khác càng cảm thấy cao hơn bạn. Điều đó được kết thúc một cách chung là sự chấp nhận những điều lạm dụng mà người ta làm với bạn. Trên thực tế, còn lời ngụy biện nào tốt hơn là sự thiếu khả năng của bạn trong việc tự quyết định khi đối diện với người thông minh như những người độc hại? Dần dần, bạn mất đi lòng tự tôn và bạn đi vào cặp đôi với người thao túng hay loạn dục ái kỷ.

Bạn bước đi trên những quả trứng

Đây là một trong những dấu hiệu đầu tiên của sự độc hại của một mối quan hệ. Sự nhượng bộ là thường thấy. Không hòa hợp trong mọi quan điểm. Tìm kiếm sự thỏa hiệp. Giao tiếp với thái độ ngoại giao, tin rằng quan điểm của người khác là tốt hơn. Ngược lại, cảm thấy sợ khi đối diện với người khác, sợ những phản ứng của họ và vẻ bề ngoài dường như vô hại lại là hoàn toàn thiếu lành mạnh.

Bạn có giá trị cũng như người khác, ý kiến của bạn đáng giá cũng như ý kiến của người khác, và cảm giác tôn trọng lẫn nhau là cần có trong bất cứ mối quan hệ nào, bất cứ sự trao đổi nào kể cả là theo thứ bậc trên hay dưới. Bạn có quyền thể hiện bản thân một cách thoải mái, và việc ghi nhớ điều ấy là luôn quan trọng. Nếu bạn đối diện với ai đó không quan tâm tới ý kiến của bạn, cảm xúc của bạn, thì bạn đang đối mặt với một mối quan hệ độc hại. Hãy biết khẳng định bản thân nếu bạn trong tình huống phải duy trì liên hệ với người đó hoặc hãy rời đi (khỏi mối quan hệ) nếu có thể.

Mối quan hệ độc hại là mảnh đất màu mỡ, được ưa thích, cho những người thao túng và những người loạn dục ái kỷ.

Sự khác nhau giữa một người thao túng và một người loạn dục ái kỷ

Một người thao túng và một người loạn dục ái kỷ có nét chung là đều dùng thao túng. Cái khác nhau, đó là ý đồ và mức độ độc hại.

Trong trường hợp đầu, liên quan tới người thao túng, là người có mục đích định rõ và cụ thể để đạt tới. Mục đích này có thể là một sự xúc tiến, một điều gì đó mà họ muốn, mà bạn nắm giữ, một khoản tiền mà họ muốn lấy từ bạn, một tài sản mà bạn sở hữu và họ muốn lấy đi hay lừa đảo dưới hình thức đẹp đẽ và xứng đáng. Trên đường đạt tới mục đích, luôn có một tấm bia, đó là bạn. Bạn là chướng ngại vật, bạn là phương tiện để họ tiến lên. Tùy vị trí của bạn trên bàn cờ, mà người thao túng sẽ hướng bạn, lái bạn bằng cách sử dụng các cách thức một cách thận trọng, như những lời nói dối, những điều nửa sự thật, những điều đánh lừa, vv. Tất cả các cách thức này là một phần của cái tổng thể lớn hơn mà người ta gọi là “thao túng”. Người thao túng, bản thân họ cũng phải dựa trên những điểm yếu của bạn để đạt được mục đích của họ, nhưng trong trường hợp này, họ không tìm cách phá hủy bạn. Họ là độc hại với bạn bởi vì họ ngụy trang những ý định thật để dẫn dắt bạn. Sự phá hủy của bạn là bằng cách nào đó làm thiệt hại chiến lược của họ. Nói một cách khác, nếu họ đạt đến mục đích bằng một cách khác, nhanh hơn hoặc/và hiệu quả hơn, thì bạn sẽ “được” bỏ qua. Người ta nói về thao túng khi đó là cách thức quan hệ trên chính người thao túng, không phải khi sự thao túng mang tính cơ hội.

Người loạn dục ái kỷ  mang tới mức độ độc hại lớn hơn nhiều lần so với người thao túng. Không chỉ là mục đích rõ ràng, có thể định lượng, đo lường được, mà hơn nữa, còn là vấn đề ở tâm trí của bạn. Vì lý do đó mà nó trở nên cực kỳ độc hại. Người đó dành thời gian để nghiên cứu bạn phía sâu bên trong, họ tiếp cận và thêu dệt câu chuyện khi tương tác với bạn từ đầu tiên. Có năng khiếu gây được niềm tin ở người khác và luôn sử dụng thao túng, họ nhanh chóng tạo ra mối quan hệ giả với bạn. Họ tìm cách gây ra những tình cảm yêu mến và đánh giá cao ở bạn. Và chính điều đó là tội ác. Hơn cả việc thao túng bạn, họ biến đổi bạn trở thành phần mở rộng của họ. Ngược lại với những người thao túng cổ điển, người loạn dục ái kỷ không có “lương tâm”, không có “tiếng nói nội tâm” nhắc rằng hãy dừng lại trò chơi ma quỷ. Ngược lại, bởi vì họ là loạn dục (lệch lạc) và gây đau, họ cần nhìn thấy bạn đau khổ / chịu đựng và chết nhưng với ngọn lửa nhỏ (từng bước một) trước cái chết cuối cùng. Họ cần trả thù bạn, đó là động cơ của họ. Ban đầu, bạn là người vô tội, có thể hoàn toàn vô ý thức về sự những cách thức mà họ gắn bó / cam kết với bạn. Bạn cho họ lòng tin của mình, bởi vì giữa những con người, đó là một giá trị chính yếu, được khắc sâu vào từ còn nhỏ và hoàn toàn tự nhiên ở những người có lòng đồng cảm, cảm thông. Bạn cuối cùng thì đổ vỡ trên mọi bình diện: cảm xúc, tâm lý, tài chính. Bạn mất đi bản sắc của mình và mọi dấu mốc nhân văn.

Hai lợi ích này là sự khác nhau trong cách tiếp cận của họ và nhất là trong hậu quả của mối quan hệ tương tác. Một người thao túng là một con người thể hiện sự ích kỷ cao cũng như thiếu sự đồng cảm, nhưng họ không nhất thiết là lệch lạc (loạn dục). Họ không tìm cách phá hủy người khác từ ban đầu mà gây ra sự phá hủy bằng những hành vi bồng bột, thiếu suy nghĩ.

Fati AMOR

Ngô Thị Thu Huyền

Dịch từ nguồn: http://www.liberezvotrevie.com/manipulateur-ou-pervers-narcissique-le-degre-de-toxicite-relationnelle/

This entry was posted in Nghệ thuật sống Kỹ năng sống Tư duy tích cực, Nghệ thuật tư duy và Cơ chế vận hành tâm trí. Bookmark the permalink.